ลำพูน Only

ครูบาศรีวิชัย ลูกหลานบ้านปางแห่งลี้ ผู้ที่คนเหนือยังระลึกถึง

เด็กชายคนหนึ่งเกิดในครอบครัวชาวนาธรรมดาที่บ้านปาง หมู่บ้านในหุบเขาของอำเภอลี้ ทางใต้สุดของลำพูน ไม่มีใครในหมู่บ้านคาดคิดว่าวันหนึ่งเด็กคนนี้จะกลายเป็นพระสงฆ์ที่คนทั่วล้านนาเรียกขานด้วยความเคารพว่า “ตนบุญแห่งล้านนา”

ทุกวันนี้ชื่อของครูบาศรีวิชัยยังปรากฏอยู่ทั่วภาคเหนือ ทั้งบนอนุสาวรีย์ ในวิหารที่ท่านบูรณะ และในความทรงจำที่ส่งต่อกันในครอบครัว

เด็กชายจากหมู่บ้านในหุบเขา

บ้านปางในสมัยนั้นเป็นชุมชนเล็กที่ห่างไกลจากเมือง ชาวบ้านทำไร่ทำนาและพึ่งพาป่าเขารอบตัว มีเรื่องเล่าต่อกันมาว่าในวันที่ท่านเกิด ฟ้าร้องและฝนตกหนักผิดปกติ ชาวบ้านจึงเรียกท่านตอนเด็กว่า “อ้ายฟ้าร้อง” เรื่องนี้เป็นคำบอกเล่าแบบพื้นบ้านที่ผูกพันกับชื่อของท่าน มากกว่าจะเป็นบันทึกทางประวัติศาสตร์

เมื่อโตขึ้น ท่านบวชเป็นสามเณรและอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ฝึกฝนการปฏิบัติอย่างเคร่งครัด ใช้ชีวิตเรียบง่าย ฉันอาหารมังสวิรัติ และตั้งใจทำงานเพื่อพระศาสนา จนชื่อเสียงด้านศีลาจารวัตรของท่านเป็นที่รู้จักไปไกลกว่าหมู่บ้านบ้านเกิด

พระที่ชาวบ้านพร้อมใจกันลงแรงตาม

สิ่งที่ทำให้ครูบาศรีวิชัยต่างจากพระสงฆ์ทั่วไปในยุคนั้น คือการเป็นผู้นำงานบูรณะ ท่านเดินทางไปยังวัดต่างๆ ทั่วภาคเหนือเพื่อซ่อมแซมวิหาร เจดีย์ และศาสนสถานที่ทรุดโทรม ทุกครั้งที่ท่านไปถึง ชาวบ้านจากหลายหมู่บ้านจะพากันมาช่วยทั้งแรงกาย ข้าวของ และวัสดุ โดยไม่ต้องมีใครบังคับ

แรงศรัทธาแบบนี้เป็นสิ่งที่อธิบายด้วยตัวเลขได้ยาก มันคือความรู้สึกร่วมที่ผูกคนจำนวนมากไว้ด้วยกัน เหมือนกับที่บางครั้งเราเห็นคนทั้งประเทศรวมใจส่งเสียงเชียร์ทีมกีฬาทีมเดียว ใครสนใจปรากฏการณ์ความผูกพันแบบหมู่คณะในมุมร่วมสมัย ลองอ่านเบื้องหลังความรักที่คนไทยมีให้นักตบลูกยางหญิงทีมชาติ แล้วจะเห็นว่าพลังของความเชื่อมั่นร่วมกันปรากฏได้หลายรูปแบบ

ทางขึ้นดอยสุเทพที่สร้างด้วยมือของคนนับไม่ถ้วน

งานที่คนจดจำมากที่สุดคือการนำศรัทธาชาวบ้านสร้างถนนขึ้นดอยสุเทพในเชียงใหม่ ก่อนหน้านั้น การขึ้นไปนมัสการพระธาตุดอยสุเทพต้องเดินเท้าขึ้นเขาเป็นเวลานาน เมื่อท่านเริ่มงาน ผู้คนจากทั่วภาคเหนือหลั่งไหลมาช่วยกันขุดดิน ขนหิน และถางทาง แบ่งกันรับผิดชอบเป็นช่วงๆ จนถนนเสร็จในเวลาที่ไม่นานนักเมื่อเทียบกับความยากของงาน

ปัจจุบันบริเวณเชิงดอยสุเทพมีอนุสาวรีย์ของครูบาศรีวิชัยตั้งอยู่ คนที่ขับรถขึ้นดอยจำนวนมากยังแวะกราบสักการะก่อนเดินทางต่อ

บ้านปางในวันนี้

แม้ชื่อเสียงของท่านจะไปไกลทั่วล้านนา แต่บ้านปางยังคงเป็นจุดที่คนจำนวนมากตั้งใจเดินทางมาเยือน วัดบ้านปางมีพิพิธภัณฑ์และอนุสรณ์สถานที่ระลึกถึงท่าน จัดแสดงเรื่องราวชีวิตและข้าวของเครื่องใช้ บรรยากาศโดยรอบเงียบสงบ ล้อมด้วยภูเขาและต้นไม้

“มาถึงแล้วรู้สึกว่าท่านเป็นคนธรรมดาที่ทำเรื่องไม่ธรรมดา เห็นข้าวของเครื่องใช้เรียบๆ ของท่านแล้วนึกถึงตายายที่บ้านขึ้นมาเลย”

ตัวอย่างความรู้สึกของคนที่มากราบสักการะ ซึ่งสะท้อนสิ่งที่หลายคนมักพูดถึงหลังได้มาเยือนบ้านปาง

การไปเยือนควรแต่งกายสุภาพ พูดคุยเบาๆ และเคารพพื้นที่ของวัด ถ้าอยากใช้เวลาอยู่กับความสงบนานกว่าการแวะชั่วโมงสองชั่วโมง ลองดูเรื่องที่ควรสอบถามวัดก่อนไปพักปฏิบัติธรรมไม่กี่วัน ซึ่งช่วยให้เตรียมตัวได้ถูก

ศรัทธาที่ยังส่งต่อในลำพูน

คนลำพูนรู้สึกภูมิใจที่ครูบาศรีวิชัยเป็นลูกหลานของจังหวัด หลายครอบครัวตั้งรูปท่านไว้บนหิ้งพระ งานทำบุญที่เกี่ยวข้องกับท่านยังจัดต่อเนื่อง และคำสอนเรื่องความเพียร ความเรียบง่าย และการช่วยเหลือส่วนรวม ยังถูกพูดถึงในวัดและโรงเรียน

ในอำเภอลี้ยังมีวัดสำคัญอีกแห่งที่ผูกพันกับชุมชนชาวกะเหรี่ยง อ่านแนวทางไปเยือนได้จากการไปกราบวัดพระพุทธบาทห้วยต้มอย่างเข้าใจวิถีชุมชน ส่วนคนที่เริ่มต้นทริปจากตัวเมือง มักแวะกราบพระธาตุองค์สำคัญกลางเมืองลำพูนก่อนขับลงใต้

ถ้าวันหนึ่งได้ขับรถลงทางใต้ของลำพูนไปทางลี้ ลองเผื่อเวลาไว้สักครึ่งวันสำหรับเลี้ยวเข้าบ้านปาง หมู่บ้านเล็กๆ ที่ให้กำเนิดพระสงฆ์ผู้เปลี่ยนภูมิทัศน์ของล้านนาด้วยแรงศรัทธาของผู้คน