ก่อนเดินขึ้นดอยขุนตาน ซ้อมขาและเตรียมร่างกายอย่างไรไม่ให้ทรมานกลางทาง
2 พฤศจิกายน 2569
ทางขึ้นเนินยาวมีจังหวะของมันเอง ช่วงแรกขายังเบา พอเดินไปเรื่อยๆ น่องจะเริ่มตึงเหมือนมีใครค่อยๆ ดึงเชือก ส่วนหัวเข่ารับน้ำหนักทุกครั้งที่ก้าวขึ้น ลมหายใจถี่ขึ้นจนต้องหยุดยืนเกาะต้นไม้ ความรู้สึกแบบนี้ไม่ได้แปลว่าเดินไม่ไหว แต่บอกว่าร่างกายยังไม่ชินกับงานที่กำลังทำ
ดอยขุนตานเป็นอุทยานแห่งชาติบนแนวรอยต่อระหว่างลำพูนกับลำปาง จุดชมวิวด้านบนต้องเดินขึ้นด้วยแรงขาของตัวเองเป็นหลัก การซ้อมล่วงหน้าสักระยะจึงช่วยให้ทริปสนุกขึ้นมาก ต่อไปนี้คือห้าขั้นที่ไล่จากง่ายไปยาก
ขั้นแรก ประเมินร่างกายตัวเองตามจริง
เริ่มจากถามตัวเองตรงๆ ว่าช่วงนี้ขยับร่างกายมากแค่ไหน เดินขึ้นบันไดสามสี่ชั้นแล้วหอบหรือเปล่า มีอาการปวดเข่า ปวดหลัง หรือข้อเท้าเคยพลิกบ่อยไหม ใครมีโรคหัวใจ ความดัน หรือเพิ่งหายป่วย ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มซ้อมและก่อนตัดสินใจเดินขึ้นดอย
การรู้จุดอ่อนของตัวเองตั้งแต่ต้นช่วยให้เลือกวิธีซ้อมได้ตรงจุด เช่น คนที่เข่าไม่แข็งแรงอาจเน้นฝึกกล้ามเนื้อต้นขาก่อนเพิ่มความชัน
ถัดมา ซ้อมขึ้นลงบันไดให้เป็นนิสัย
บันไดคือสนามซ้อมที่หาได้ง่ายที่สุด ลองเปลี่ยนจากลิฟต์มาเดินบันไดที่ทำงานหรือที่คอนโด ขึ้นช้าๆ วางเท้าเต็มขั้น และอย่าลืมฝึกขาลงด้วย เพราะทางดอยขาลงคือช่วงที่เข่าทำงานหนักไม่แพ้ขาขึ้น
ใครถนัดซ้อมในยิม ลองทำความรู้จักอุปกรณ์ในห้องฟิตเนสที่ใช้ฝึกขาและแกนกลางลำตัวก่อนเริ่ม จะได้ใช้เครื่องอย่างถูกท่าและไม่บาดเจ็บตั้งแต่ยังไม่ได้ออกเดินทาง
ขั้นที่สาม เพิ่มความชันและลองสะพายเป้
เมื่อบันไดเริ่มไม่ยาก ให้หาทางลาดชันใกล้บ้าน เนินในสวนสาธารณะ หรือสะพานที่มีทางขึ้นยาว แล้วลองเดินพร้อมเป้ที่ใส่ของใกล้เคียงกับวันจริง เช่น ขวดน้ำ เสื้อกันลม และของกินเล็กน้อย
น้ำหนักบนหลังเปลี่ยนการทรงตัวมากกว่าที่คิด การซ้อมแบบนี้ช่วยให้รู้ว่าสายเป้ต้องปรับตรงไหน และรองเท้าคู่ที่ตั้งใจใช้กัดเท้าหรือไม่ เรื่องรองเท้าเลือกอย่างไรให้ใช้ได้ทั้งทางวัด ตลาด และเส้นทางขึ้นดอยในทริปเดียว มีรายละเอียดแยกไว้อีกบทหนึ่ง
ขั้นที่สี่ ฝึกจังหวะพักและการจิบน้ำ
คนที่เหนื่อยกลางทางจำนวนมากไม่ได้ขาไม่แข็งแรง แต่เร่งช่วงแรกเร็วเกินไปแล้วหมดแรงเร็ว ระหว่างซ้อม ลองหาจังหวะเดินที่ยังพูดคุยเป็นประโยคได้ เหนื่อยแล้วหยุดพักสั้นๆ ยืนหายใจลึกให้หายหอบ แล้วค่อยเดินต่อ
ฝึกจิบน้ำทีละน้อยแต่บ่อย แทนการรอจนคอแห้งแล้วดื่มทีเดียว และลองกินของว่างเล็กๆ ระหว่างทาง เพื่อให้รู้ว่าท้องของตัวเองรับอะไรได้ระหว่างออกแรง
ขั้นสุดท้าย คืนก่อนวันเดิน
คืนก่อนเดินไม่ใช่เวลาซ้อมเพิ่ม ให้ยืดเหยียดน่อง ต้นขา และสะโพกเบาๆ จัดเป้ให้เสร็จ เติมน้ำให้พอ เตรียมไฟฉายเผื่อกลับช้า และเข้านอนเร็ว งดเครื่องดื่มที่ทำให้นอนไม่หลับหรือตื่นมาเพลีย
ใครวางแผนค้างบนดอย ลองอ่านเรื่องการนอนบนดอยขุนตานเพื่อรอแสงแรกของวันประกอบ เพราะอากาศด้านบนต่างจากในเมืองมาก ต้องเตรียมเสื้อผ้าเพิ่ม ส่วนเรื่องที่พักและการเดินทางภาพรวมของทั้งทริป ดูได้จากคู่มือวางแผนเที่ยวลำพูนฉบับรวมข้อมูลพื้นฐาน
ร่างกายที่ซ้อมมาดีช่วยได้มาก แต่สภาพเส้นทางบนดอยเปลี่ยนตามฤดู บางช่วงอาจมีการปิดพื้นที่หรือปรับกติกาการเข้าอุทยาน ก่อนออกจากบ้าน ควรเช็กประกาศและสภาพทางล่าสุดจากอุทยานแห่งชาติดอยขุนตานหรือช่องทางทางการของกรมอุทยานฯ ทุกครั้ง