คนเกิดปีระกากับพระธาตุหริภุญชัย ความเชื่อพระธาตุประจำปีเกิดแบบล้านนา
17 ตุลาคม 2569
“พระธาตุประจำปีเกิดของเราอยู่ลำพูนหรือ แล้วต้องไปไหว้อย่างไร ต้องเตรียมอะไรบ้าง” คนเกิดปีระกาจำนวนไม่น้อยเพิ่งได้ยินเรื่องนี้ตอนโตแล้ว บางคนไม่เคยไปลำพูนเลยด้วยซ้ำ คำถามที่ตามมาจึงมีทั้งเรื่องความเชื่อและเรื่องการเดินทาง
พระธาตุประจำปีเกิดในสายตาคนล้านนา
คนล้านนาแต่โบราณจับคู่ปีเกิดแต่ละปีไว้กับพระธาตุสำคัญองค์หนึ่ง ใครเกิดปีใดก็ถือว่าพระธาตุองค์นั้นเป็นที่พึ่งทางใจประจำตัว การได้ไปกราบไหว้สักครั้งในชีวิตถือเป็นสิริมงคล และเป็นการระลึกถึงพระพุทธศาสนาผ่านสถานที่ที่บรรพบุรุษให้ความสำคัญ
สิ่งที่ควรเข้าใจคือ คตินี้เป็นเรื่องของศรัทธาและการทำบุญ ไม่ใช่การทำนายโชคชะตา ผู้เฒ่าผู้แก่ในล้านนาเล่าถึงพระธาตุประจำปีเกิดในฐานะเหตุผลที่จะได้เดินทางไปวัด ได้ทำบุญ และได้อยู่กับความสงบสักวันหนึ่ง มากกว่าจะผูกกับเรื่องดวงดีหรือดวงร้าย
ทำไมคนปีเฮ้าต้องมาลำพูน
ในภาษาล้านนา ปีระกาเรียกว่าปีเฮ้า และพระธาตุที่ผูกกับปีนี้คือพระธาตุหริภุญชัยกลางเมืองลำพูน ปูชนียสถานที่คนเหนือถือว่าเก่าแก่และศักดิ์สิทธิ์มาตั้งแต่สมัยหริภุญชัย ใครอยากรู้ภาพรวมของวัดก่อนไป มีเรื่องเจดีย์ทองกลางเมืองที่ชาวลำพูนยึดเป็นหลักใจ ให้อ่านประกอบ
สำหรับคนเกิดปีเฮ้าที่อยู่ไกล การมาลำพูนจึงไม่ได้เป็นแค่การเที่ยวเมืองเล็กทางเหนือ แต่เป็นการได้มายืนตรงหน้าพระธาตุที่คนรุ่นก่อนบอกว่าเป็นของตัวเรา หลายครอบครัวพาพ่อแม่หรือลูกที่เกิดปีระกามาด้วยกัน ทำให้ทริปนี้มีความหมายสำหรับทุกคนในรถ
ของที่นิยมนำไปสักการะ
ของสักการะไม่จำเป็นต้องใหญ่หรือแพง สิ่งที่คนนิยมนำไปมีดังนี้
- ดอกไม้ ธูป เทียน ตามแบบการไหว้พระทั่วไป
- ข้าวตอกดอกไม้ ซึ่งเป็นเครื่องสักการะที่คนล้านนาคุ้นเคย
- ตุง ธงแบบล้านนาที่ถวายเป็นพุทธบูชาในบางโอกาส หากวัดเปิดให้ถวาย
- ทำบุญตามจุดที่วัดจัดไว้ หรือร่วมกิจกรรมของวัดในช่วงที่มีงานประเพณี
ถ้าไม่แน่ใจว่าวัดมีจุดถวายของชนิดไหน ถามเจ้าหน้าที่หรือคนในวัดได้เลย ไม่มีใครถือสาคนที่ถามด้วยความตั้งใจ
ถ้าอยากทำบุญในช่วงที่คนท้องถิ่นเข้าวัดถี่ที่สุด ลองดูเรื่องทำบุญร่วมกับคนลำพูนตลอดสามเดือนในพรรษา จะได้เห็นอีกแบบหนึ่งของการไปวัดที่ไม่ใช่แค่ไปไหว้แล้วกลับ
ไปไหว้จริง วางตัวอย่างไร
เมื่อเข้าเขตพระธาตุ แต่งกายสุภาพ ถอดรองเท้าตามจุดที่วัดกำหนด เดินเวียนรอบองค์พระธาตุตามทางที่วัดจัดไว้อย่างสงบ ในวัดล้านนามีเขตที่ห้ามสตรีเข้าตามธรรมเนียมดั้งเดิม ควรสังเกตป้ายและปฏิบัติตามด้วยความเคารพ
หลายคนอยากเก็บภาพคู่กับพระธาตุของปีเกิดไว้เป็นที่ระลึก ก่อนยกกล้อง ลองดูวิธีถ่ายเจดีย์ทองไม่ให้ขาวจ้าและถ่ายอย่างสำรวม จะได้ภาพที่สวยโดยไม่รบกวนคนที่กำลังกราบไหว้
ส่วนคนที่ตั้งใจขับรถไกลมาไหว้พระธาตุหลายจังหวัดต่อกันในทริปเดียว นอกจากเช็กสภาพรถแล้ว ควรเตรียมเรื่องชาร์จมือถือให้พร้อม เพราะต้องใช้แผนที่นำทางเกือบตลอดทาง ดูข้อมูลที่ชาร์จแบบเสียบในรถสำหรับคนขับทางไกล ไว้ก่อน จะได้ไม่ต้องหาที่ชาร์จกลางทาง
แม้คตินี้จะผูกพระธาตุหริภุญชัยไว้กับคนปีเฮ้า แต่ประตูวัดก็เปิดรับทุกคน ไม่ว่าจะเกิดปีไหน ใครตั้งใจมากราบด้วยใจสงบ ก็ได้รับความร่มเย็นจากที่นี่ไม่ต่างกัน